De Muur

Tegen de avond plofte de Fokker 70 van KLM zacht op de landingsbaan van het Berlijnse vliegveld Tegel. Berlijn, de stad van zoveel geschiedenis. Ik had er al veel over gehoord en gezien, maar de stad nog nooit gevoeld. De val van de Muur ken ik alleen van de televisie. Maar na zo'n drie dagen Berlijn begin je een beetje een voorstelling te krijgen van wat het nazisme en het communisme met deze stad gedaan hebben. Eerst totale verwoesting aan het einde van de Tweede Wereldoorlog en daarna meer dan veertig jaar gedeeld waarvan 28 jaar met een hoge muur omringd.

Interessant vond ik de vele vluchtpogingen die de Oost-Berlijners in de loop der jaren ondernamen om naar het vrije westen te komen of om weer verenigd te worden met hun familie. Verborgen in verbouwde bezinetanks van autos, in dubbele koffers, via luchtballonen en ondergrondse gangen, maar ook radeloos duikend door openingen in de Muur slaagden er velen in om de andere kant te bereiken. Tachtig mensen werden echter zonder pardon door Oost-Duitse grenswachten doodgeschoten.

Indrukwekkend vind ik ook het museum over de nazi gruweldaden dat is gesitueerd in de straat waarvandaan de vernietiging van de Joden werd geregisseerd. Langzaam loop je in de ijskoude buitenlucht door de restanten van de martelkelders en laat je de tijd van toen via foto's en beschrijvingen over je heen komen.

De Berlijners zijn grondig in het opruimen van de zwarte bladzijden uit hun geschiedenis. Alle sporen van het nazi regime zijn uitgewist, vooroorlogse gebouwen zijn herbouwd en ook van de Berlijnse Muur is er hier en daar nog maar een klein stukje over. Gelukkig is er nog iets over van de muur, want dat geeft het je een veel beter idee van hoe het er precies heeft uitgezien. Aankijken tegen zo'n echte hoge muur zegt veel meer dan plaatjes alleen.

Drie dagen later verlaat een Fokker 70 soepeltjes de startbaan van vliegveld Tegel in Berlijn. En terwijl de lichtjes van de stad onder ons wegglijden dacht ik somber dat de geschiedenis zich herhaalt in Israël. Hopelijk wordt ook die muur weer een keer neergehaald.